Geleneksel Vadeli İşlem Sözleşmeleri Nedir?
Vadeli işlem sözleşmeleri, belirli emtiaları veya finansal araçları, gelecekte belirli bir tarihte, önceden kararlaştırılmış bir fiyattan almak veya satmak amacıyla vadeli işlem borsası aracılığıyla gerçekleştirilen standartlaştırılmış anlaşmalardır.
Örneğin, Chicago Board of Trade (CBOT), her buğday vadeli işlem sözleşmesi için işlem biriminin 5.000 kilogram buğday olduğunu belirtir. Bir buğday vadeli işlem sözleşmesi satın alan yatırımcı, sözleşmenin vadesi dolduğunda 5.000 kilogram buğday satın almayı kabul etmiş olur.
Sürekli Vadeli İşlem Sözleşmeleri Nedir?
Sürekli vadeli işlem sözleşmeleri, özellikle kripto para işlemleri için tasarlanmış türev ürünlerdir. Geleneksel vadeli işlem sözleşmelerinin aksine, sürekli vadeli işlem sözleşmelerinin sona erme veya uzlaşma tarihi yoktur; bu sayede kullanıcılar pozisyonlarını süresiz olarak açık tutabilirler.
Fiyat, bir fonlama oranı mekanizması ile dayanak varlığın spot piyasa fiyatına yaklaştırılır ve sabitlenir.
Sürekli Vadeli İşlemler ve Geleneksel Vadeli İşlemler Arasındaki Temel Farklar
| Vadeli türü | Geleneksel Vadeli İşlemler | Sürekli Vadeli İşlemler |
|---|---|---|
| Dayanak varlık | Soya fasulyesi, petrol, hisse senetleri veya tahviller gibi emtialar veya finansal araçlar | BTC/USDT veya ETH/USDT gibi kripto varlıklar |
| İşlem saatleri | Vadeli işlem borsası üzerinden gerçekleştirilir ve genellikle günde 9 saat işlem yapılır | 7 gün 24 saat açıktır, istediğiniz zaman işlem yapabilirsiniz. |
| Mutabakat/Vade sonu | Sabit vade sonu tarihleri vardır; sözleşmeler, dayanak varlıkların teslimi ile ödenmeli ya da aylık, üç aylık veya yıllık periyotlarla yenilenmelidir | Vade sonu veya mutabakat tarihi yoktur; pozisyonlar süresiz tutulabilir |
| Mutabakat/Vade sonu | Özel bir mutabakat mekanizması yoktur; mutabakat fiyatı spot piyasa fiyatına eşittir | Fonlama oranı mekanizması sayesinde, fiyatlar spot fiyata yakın tutulur ve uzun-kısa pozisyonlar arasında ödemeler düzenlenir |
| Kaldıraç oranı | Daha düşük, genellikle 1-10X | Daha yüksek, 1-100X aralığında |
| Risk yönetimi | Geri alma mekanizması kullanılır: Aşırı fiyat dalgalanmaları nedeniyle bazı kullanıcıların pozisyonları tasfiye edilemediğinde (bu durum negatif bakiye oluşmasına yol açabilir), platform bu kayıpları tüm kârlı kullanıcılar arasında paylaştırır. | Otomatik kaldıraç azaltma mekanizması kullanılır: Piyasa riskini sınırlamak için karşı tarafın pozisyonları kademeli olarak küçültülür ve bir sigorta fonu aracılığıyla kayıplar karşılanır; böylece kullanıcıların zarar paylaşımı önlenir |
| Senaryolar | Kurumsal riskten korunma ve zamana dayalı işlem stratejileri | Kısa vadeli işlemler, uzun vadeli pozisyon tutma ve arbitraj stratejileri |
🔗 Daha fazla bilgi edinin
Spot İşlem, Marj İşlem ve Vadeli İşlem Arasındaki Farklar Nelerdir