Yapıcı Nedir?
Yapıcı, emir defterine emir giren ve bu emrin diğer yatırımcılar tarafından gerçekleştirilmesini bekleyen kullanıcıyı ifade eder.
Mevcut piyasa fiyatından daha düşük bir fiyattan alım emri verdiğinizde veya daha yüksek bir fiyattan satış emri girdiğinizde, emriniz emir defterine eklenir. Bu emir, başka bir yatırımcı sizin belirlediğiniz fiyatı kabul edene kadar anında gerçekleşmez.
Yapıcıların Rolü
- Yapıcılar, emir defterinin derinliğini artırarak piyasaya likidite sağlar. Bu nedenle “likidite sağlayıcı” olarak da adlandırılırlar.
- Borsalar, bu davranışı teşvik etmek amacıyla genellikle yapıcı işlemler için daha düşük işlem ücretleri uygular (yani “yapıcı ücretleri”).
Alıcı Nedir?
Alıcı, emir defterinde yer alan mevcut emirleri kabul ederek işlem gerçekleştiren kullanıcıyı ifade eder.
Piyasa emri verdiğinizde veya emir defterinde karşıt bir emirle anında eşleşen bir limit emri girdiğinizde (örneğin piyasa fiyatından ya da daha iyi bir fiyattan alım/satım yapmak), emir defterindeki likiditeyi “tüketmiş” olursunuz.
Alıcıların Rolü
- Alıcılar, piyasada halihazırda bulunan likiditeyi tüketir. Bu nedenle “likidite tüketici” olarak da adlandırılırlar.
- Alıcılar işlemlerin anında gerçekleşmesini önceliklendirdiği için borsalar genellikle daha yüksek işlem ücretleri uygular (yani “alıcı ücretleri”).
Yapıcılar ve Alıcılar Arasındaki Farklar
| Yapıcı | Alıcı | |
| Gerçekleşme şekli Anında gerçekleşmez | emir defterinde bekler | Emir defterindeki mevcut bir emirle anında gerçekleşir |
| Emir türü | Genellikle limit emir (belirli bir fiyat girilir) | Piyasa emri veya anında eşleşebilen limit emir |
| Rol | Likidite sağlayıcısı | Likidite tüketici |
| İşlem ücreti | Daha düşük | Daha yüksek |
| Amaç | Maliyeti kontrol etmek, zaman karşılığında daha iyi fiyat yakalamak | Hızlı ve anında işlem gerçekleştirmeyi önceliklendirmek |